Verslag NMo Kennisbijeenkomst 5, Erfgoed Telt: Toekomstbestendig Erfgoedbeleid

Op donderdag 23 november vond in het Voormalig Klooster Onze Lieve Vrouwe Ter Eem te Amersfoort de laatste NMo Kennisbijeenkomst van 2017 plaats, “Erfgoed Telt: Toekomstbestendig erfgoedbeleid”. Tijdens deze middag kregen de tachtig deelnemers de gelegenheid om in gesprek te gaan met vier sprekers die allen nauw zijn betrokken bij het Projectplan Erfgoed Telt.

De middag werd afgetrapt door Jan de Jong van het Ministerie van OCW en Robert Berkovits van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Beiden zijn lid van het projectteam Erfgoed Telt. In een duo-presentatie vertelden zij over de voorgeschiedenis van Erfgoed Telt en hoe dit nieuwe beleidstraject in samenwerking met verschillende partijen uit het erfgoedveld tot stand wordt gebracht. De Jong benadrukte dat het projectteam ernaar streeft om aan te sluiten bij bestaand beleid, middelen en instrumentarium. Diverse andere aandachtsgebieden van het project kwamen aan de orde, zoals de toekomstige Omgevingswet, de energietransitie en de maatschappelijke inbedding van erfgoed. Belangrijke kernbegrippen in Erfgoed Telt zijn Behouden, Benutten en Beleven. De Jong en Berkovits lieten zien hoe die fungeren als de kapstokken van het toekomstige erfgoedbeleid. De sprekers deelden ook een belangrijke constatering van de betrokken partijen: er is en blijft een constante behoefte aan kennis, kunde en kwaliteit binnen de erfgoedzorg. Voor het borgen en ontwikkelen daarvan ligt een taak weggelegd bij zowel de overheid als ook bij het basis- en voortgezet onderwijs en de diverse vakopleidingen.

De tweede spreker was Jan van de Voorde van Van de Voorde Monumentenadvies. Hij heeft in opdracht van de Vereniging van Architecten Werkzaam in de Restauratie, de Vakgroep Restauratie en het GA-platform Restauratie het onderzoek Naar een duurzame instandhouding van het gebouwde erfgoed uitgevoerd. Doel van het onderzoek was om de huidige stand van zaken van het monumentenstelsel in Nederland in kaart te brengen, om zo tot een lange termijnvisie en een plan van aanpak te komen voor de uitvoerende restauratiesector gericht op de verbetering van de kwaliteit en de continuïteit van het vakmanschap. In wezen is het monumentenstelsel eenvoudig in zijn opzet, argumenteerde Van Voorden. Het is in de loop van de tijd echter diffuus geworden door ad hoc beleid en van elkaar losstaand instrumentatrium. Van Voorde presenteerde 20 knelpunten, en benoemde als hoofdknelpunt dat het huidige monumentenstelsel niet sluitend is. Om dat allesomvattend vraagstuk op te lossen is het volgens Van Voorde cruciaal dat er duidelijkheid in bestuurlijke verhoudingen komt, wordt toegezien op kwaliteit, zekerheid wordt gegeven over beschikbare middelen, vanuit één loket goede voorlichting wordt gegeven aan eigenaren, en blijvend aandacht is voor kennisoverdracht en -ontwikkeling.

De laatste spreker van de middag was Henk Jansen. Namens Federatie Grote Monumentengemeenten sprak hij over de thema’s die voor de leden van de federatie van belang zijn en hoe deze zich verhouden tot de nota Erfgoed Telt. Onderwerpen als Leegstand, Groen erfgoed en Bouwhistorie staan hoog op de agenda van de gemeenten en daarmee ook van de FGM. De kritiek dat er te weinig kennis en kunde bij de gemeenten aanwezig zou zijn, nuanceerde Jansen. Het is vooral ook een capaciteitsprobleem. Hij benadrukte dan ook het belang van bestuurlijk draagvlak binnen de gemeenten om zo, in de vorm van de benodigde mensen en middelen, kwaliteit en continuïteit te verkrijgen in de gemeentelijke erfgoedzorg.
De middag werd afgesloten met een plenaire discussie, waarin verschillende vragen uit de zaal gingen over het vervolgtraject van de nota en de concrete gevolgen voor de erfgoedpraktijk. Na de discussie werd er onder het genot van een hapje en drankje nagepraat over de onderwerpen die tijdens de middag de revue hadden gepasseerd.

Collage.jpg

 

 

NMo hosts Visitors Programme Dutch Culture and Cultural Heritage Agency of the Netherlands (RCE)

NMo hosts Visitors Programme Dutch Culture and Cultural Heritage Agency of the Netherlands (RCE)

How to learn from each other’s experiences in dealing with challenges in heritage and spatial planning? A visitors programme on the topic of liveable historical cities was organised from 9 to 13 October by DutchCulture and the Cultural Heritage Agency of the Netherlands (RCE). Eight urban heritage professionals from Sri Lanka, Russia, Japan, India and Indonesia were invited to the Netherlands to share and exchange their challenges and expertise. On 10 october they visited the NMo office at the former monastery in Amersfoort. After an introduction by NMo-director Robert Quarles van Ufford, experiences and ideas were shared in a lively discussion and were summarized during drinks in one of the old chambers near the entrance hall.   
 
The representatives per country were: Deepanie Jayasooriya and Varuni Jayathilake (Sri Lanka), Maria Sedletskaya and Narine Tyutcheva (Russia), Daiki Nakagawa (Japan), Rajiv Patel (India) and Doni Widiantono and Jonny Wongso (Indonesia).
 
The historical inner city is one of the three focal themes of the Shared Cultural Heritage Programme. The visitors programme included meetings, presentations and discussions on, for example, gentrification, green cities and land development. Much appreciated were also the hands-on workshops on urban development and the visitors talk during which the visitors could interact with the Dutch cultural field.

During the wrap-up the visitors concluded: this visit was only the start, the exchange of expertise and experiences will go on!

Foto 3.jpg
Foto 1.jpg

Verslag Kennisbijeenkomst 12 oktober

Op donderdag 12 oktober vond de vierde NMo Kennisbijeenkomst plaats, “Exploitatie van Historische Huizen en Industriële Complexen”. Voor een publiek van meer dan zestig deelnemers, gingen drie sprekers in op exploitatiemodellen voor verschillende soorten erfgoed en op de onderliggende succesfactoren en uitdagingen.

Tonko Grever van Museum Van Loon te Amsterdam sprak over de manier waarop dit museale grachtenhuis, dat de collectie van de Amsterdamse regentenfamilie Van Loon herbergt, zorgt voor voldoende inkomsten om het huis voor de komende generaties te behouden. Het museum ontvangt geen reguliere overheidssubsidie en is voor de helft van haar inkomsten afhankelijk van haar bezoekers, zo vertelde Grever. De andere helft aan benodigde gelden wordt verkregen uit onder andere projectsponsorwerving en de verhuur van de historische eetkamer voor diners. Grever ontkrachtte een hardnekkig misverstand dat een huis op de grachten automatisch veel aanloop van toeristen krijgt en dus dito inkomsten. Veel belangrijker is het volgens hem om een lokaal netwerk van (financiële) ondersteuners op te bouwen. Dit doet het museum met diverse Vrienden- en Donateurskringen, waaronder het zeer succesvolle Van Loon 100, de vriendenkring voor jongeren beneden de 35 jaar.

De tweede spreker was Hans Broekmeulen van Willemsoord BV. Hij vertelde over een heel ander soort erfgoed dan een museaal grachtenhuis in hartje Amsterdam, namelijk de voormalige rijkswerf van de Koninklijke Marine in Den Helder. Hans liet het publiek zien welke weg het terrein, na het vertrek van de marine in 1993, heeft moeten afleggen om een bloeiend nieuw deel van Den Helder te worden. Een zorgvuldige herontwikkeling van het terrein en de gebouwen, waarmee altijd rekening is gehouden met de cultuurhistorische waarde, is daarbij belangrijk om de identiteit van het terrein te versterken. Minstens even belangrijk, benadrukte Broekmeulen, is dat de regie van de exploitatie in één hand blijft en onder een heldere visie wordt uitgevoerd. Dat geeft duidelijkheid naar de huurders en gemeentelijk bestuurders. Daarnaast is een kleine, maar flexibele organisatie een belangrijke succesfactor gebleken om snel in te kunnen spelen op een financieel moeilijkere periode.

Evert Verhagen, oprichter en eigenaar van Creative Cities en REUSE, trakteerde het publiek op een overzicht aan mooie nationale en internationale herbestemmingsprojecten, zoals de Westergasfabriek in Amsterdam, het Zaryadye park in Moskou, Rusland, en een voormalig abattoir in Casablanca, Marokko. Hij vertelde wanneer en waarom in het ene geval de herbestemming wel bijdraagt aan het aantrekkelijk maken van en stad en in een ander geval niet. Twee zaken zijn cruciaal wanneer men een strategie voor herbestemming maakt: het toespitsen van elke exploitatie op het eigen politiek en cultureel klimaat en het richten van een exploitatie op de juiste doelgroepen. Verhagen verduidelijkte aan de hand van onderzoek naar migratietrends dat nog te vaak wordt ingezet op het aantrekkelijk maken van een terrein voor mensen van buiten een stad, zoals toeristen en dagjesmensen. Verhagen stelt dat een herbestemming pas geslaagd is wanneer deze bijdraagt aan het verbeteren van het vestigingsklimaat voor jongere bewoners van een stad of regio.

Na de lezingen volgde een plenaire discussie, die werd afgetrapt door Maaike Odolphi van Vereniging Hendrick de Keijser. Er kwamen vragen aan de orde zoals “Welke rol kan de overheid het beste vervullen bij het maken en uitvoeren van een nieuwe exploitatiestrategie?” en “Wanneer heeft een monumentaal gebouw de grenzen van een exploitatiemodel bereikt en hoe ga je dán verder?” De middag werd afgesloten met de traditionele borrel.

Foto 3.jpg
foto 2.jpg

 

 

Kennisbijeenkomst 5: Erfgoed Telt: Toekomstbestendig erfgoedbeleid

D: Donderdag 23 november 2017
T: 15.00 – 17.30 uur
L: NMo, OLV Ter Eem klooster
Daam Fockemalaan 22, Amersfoort

Lezingen en interactieve paneldiscussie door:

Jan de Jong en Robert Berkovits
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Jan van de Voorde
Van de Voorde Monumentenadvies

Henk Jansen
Federatie Grote Monumentengemeenten

Charlotte van Emstede, dagvoorzitter
Onderzoeker

De zorg om het cultureel erfgoed vormt een dynamisch en breed werkveld. Onder invloed van diverse maatschappelijke, politieke en wetenschappelijke ontwikkelingen is het domein in de afgelopen twintig jaar sterk veranderd. Wet- en regelgeving is gebundeld en vereenvoudigd, en er is meer ruimte voor participatie van monumenteneigenaren en burgers. Om het erfgoedbeleid toekomstbestendig te houden en midden in de samenleving te laten blijven staan, trekken overheid en diverse partijen uit het erfgoedveld samen op om tot de nieuwe nota Erfgoed Telt te komen. Een combinatie van onderzoeken en interactieve bijeenkomsten heeft geleid tot het resultaat tot nu toe. In dit kader is onder andere door de Vakgroep Restauratie en de Vereniging Architecten in de Restauratie (VAWR) een onderzoek verricht naar de huidige stand van zaken van het monumentenstelsel als basis voor een langetermijnvisie op het vakmanschap in de restauratiesector.

De vier sprekers zijn allen nauw betrokken bij het projectplan Erfgoed Telt. Zij hebben deelgenomen aan de diverse, vernieuwende open discussiebijeenkomsten die door de projectgroep Erfgoed Telt zijn georganiseerd. Deze ervaringen en input zullen zij tijdens de kennisbijeenkomst met ons delen. Aan de hand van hun inleidingen gaan we met u tijdens de plenaire discussie vervolgens in op vragen als ‘Op welke veranderingen moeten wij ons als erfgoedorganisaties en -professionals voorbereiden?’, ‘Welke ontwikkelingen en thema’s spelen hierbij een belangrijke rol?’ en ‘Hoe wordt hier handen en voeten aan gegeven in het nieuwe beleid?’

Programma
14.30    Ontvangst
15.00    Welkom door Robert Quarles van Ufford, directeur Nationale Monumentenorganisatie
15.10    Introductie door dagvoorzitter Charlotte van Emstede
15.15    Jan de Jong, Ministerie van OCW, en Robert Berkovits, RCE
15.45    Jan van de Voorde, Van de Voorde Monumentenadvies
16.15    Intermezzo
16.30    Henk Jansen, Federatie Grote Monumentengemeenten
17.00    Interactieve paneldiscussie
17.30    Borrel

Aanmelden
Graag verzoeken wij u om een email te sturen aan: info@nationalemonumentenorganisatie.nl

Nationale Monumentenorganisatie
Monumenten efficiënt behouden en beheren door kennis en expertise in het Nederlandse monumentenveld te verenigen en op grote schaal monumenten te verwerven. Dat is het uitgangspunt van de NMo. In een versnipperde Nederlandse monumentenwereld is een behoefte aan zowel een onderkomen voor monumenten die buiten de scope van de bestaande monumentenorganisaties vallen als een centrale plek waar kennis wordt geborgd, gedeeld en ontwikkeld. Vanuit deze laatste behoefte organiseert NMo een vast aantal kennisbijeenkomsten per jaar.

Volgende bijeenkomst:
Virtual reality & Serious gaming: Het profijt voor monumenten
D: Donderdag 1 februari 2018
T: 13.00 – 17.00 uur
L: Blokhuispoort, Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018

 

Nationale Monumentenorganisatie en Donatus slaan handen ineen voor Online Monumentenplatform

Nationale Monumentenorganisatie (NMo) en Donatus slaan handen ineen in online vraag- en aanbodplatform voor monumenten bedoeld voor de Nederlandse consument.

De NMo ontwikkelt een online platform voor (ver)koop en (ver)huur van monumenten en het beleven van monumenten tijdens evenementen.

Donatus is preferred partner van NMo als specialist in het verzekeren van (voormalige) kerken en monumenten. 

Platform biedt iedereen toegang tot de mooiste plekken van Nederland.

Livegang platform gepland medio 2018.


Amersfoort, 7 september 2017 – Het nieuwe online platform biedt een snelle ingang naar alles wat de consument wil weten over het (ver)kopen, (ver)huren, beleven, beheren of bekijken van monumenten. NMo lanceert het platform in 2018 met als doel een gemeenschappelijke plaats te creëren waar ‘vraag en aanbod’ samenkomen, bedoeld voor iedereen – zowel de particulier als de professional. 

Het platform is een initiatief vanuit NMo: “We ontdekten dat er veel komt kijken bij het kopen, verkopen, verhuren, verbouwen van een monument. Er is allerlei regelgeving op het gebied van verzekeringen, financiering en vergunningen. De informatie is er ook wel, alleen niet gecentraliseerd. Wij willen daar verandering in brengen en middels het nieuwe platform iedereen informatie geven over en toegang geven tot de mooiste plekken van Nederland. Vervolgens willen wij partijen met elkaar verbinden om duurzaam bezit, beheer en gebruik van monumenten te bevorderen”, aldus Robert Quarles van Ufford, directeur NMo.

Als specialist in het taxeren en verzekeren van kerkelijke en monumentale eigendommen verzekert Donatus (1852) voornamelijk kerkgebouwen (religieus gebruik en herbestemd) en rijks- en gemeentelijke monumenten. Als onderlinge verzekeraar staat zowel het coöperatieve gedachtegoed als de belangenbehartiging van de leden centraal. “Via de aansluiting bij NMo en het platform kunnen monumenteneigenaren nog makkelijker de weg naar Donatus vinden en kan de verzekeringsexpertise breed gedeeld worden. Voor de monumenteneigenaar, die vaak niet goed verzekerd is, geeft dit rust en bescherming en ook nog eens een betaalbare premie”, aldus directievoorzitter Alphons van der Voorn van Donatus.

Naast de informatie op het gebied van vraag en aanbod, geeft het online platform ook meteen inzicht in de evenementen en verscheidene lidmaatschappen van de bij de NMo aangesloten monumentenorganisaties. Partners van het digitale platform zijn op dit moment al ‘Vereniging Natuurmonumenten’, ‘Vereniging Hendrick de Keyser’, ‘Staatsbosbeheer’, ‘Landschappen NL’, ‘BOEi’, ‘Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen’, ‘Utrechtse Maatschappij tot Stadsherstel NV’, ‘NV Monumentenfonds Brabant’. Partner worden en het ondersteunen van dit initiatief kan al voor een basisbedrag. 

De exacte informatie rondom partnerschappen kan opgevraagd worden bij Mike Verhoeven – regisseur digitaal platform NMo:
e-mail: m.verhoeven@nationatelemonumentenorganisatie.nl
telefoon: 06 537 202 27

Foto v.l.n.r.: S. Kadijk, directeur Donatus; R.J. Quarles van Ufford, directeur NMo; A. van der Voorn, directievoorzitter Donatus.

Foto v.l.n.r.: S. Kadijk, directeur Donatus; R.J. Quarles van Ufford, directeur NMo; A. van der Voorn, directievoorzitter Donatus.

Kennisbijeenkomst 4: Exploitatie van Historische Huizen en Industriële Complexen

Exploitatie van Historische Huizen en
Industriële Complexen

Opera in de tuin van Museum Van Loon Amsterdam

Opera in de tuin van Museum Van Loon Amsterdam

 

 



D: Donderdag 12 oktober 2017
T: 15.00 – 17.30 uur
L: NMo, OLV Ter Eem klooster
   Daam Fockemalaan 22, Amersfoort

Lezingen en interactieve paneldiscussie door (voorlopig):

Tonko Grever
Directeur en conservator, Museum Van Loon, Amsterdam

Hans Broekmeulen
Directeur-bestuurder Willemsoord BV (voormalige Rijkswerf), Den Helder

Evert Verhagen
Project manager Creative Cities/REUSE, project manager herbestemming Westergasfabriek

Charlotte van Emstede, dagvoorzitter
Onderzoeker

Herbestemming betekent in veel gevallen dat een monument ook opnieuw geëxploiteerd wordt. Een exploitatieplan dient rekening te houden met de monumentale status van een gebouw en/of locatie. Maar ook andere facetten spelen een rol, bijvoorbeeld hoe ga je om met een toenemende toeristenstroom in het werelderfgoed-centrum van Amsterdam? Of hoe ga je in een exploitatie om met een bezoekersstroom die juist nog op gang moet komen? Hoe koppel je een unique selling point van een monument aan een herbestemming en een gezonde exploitatie?

Programma (voorlopig)
14.30    Ontvangst
15.00    Welkom door Robert Quarles van Ufford, directeur Nationale Monumentenorganisatie
15.10     Introductie door dagvoorzitter Charlotte van Emstede
15.15     Een huis dat werkt, Tonko Grever, Museum Van Loon, Amsterdam
15.45    De kunst van de regie, Hans Broekmeulen, Willemsoord BV, Den Helder
16.15     Intermezzo
16.30    Evert Verhagen, Creative Cities/ REUSE/ Westergasfabriek, Amsterdam
17.00    Interactieve paneldiscussie
17.30    Borrel

Aanmelden
Graag verzoeken wij u om een email te sturen aan: info@nationalemonumentenorganisatie.nl

Nationale Monumentenorganisatie
Monumenten efficiënt behouden en beheren door kennis en expertise in het Nederlandse monumentenveld te verenigen en op grote schaal monumenten te verwerven.  Dat is het uitgangspunt van de NMo. In een versnipperde Nederlandse monumentenwereld is een behoefte aan zowel een onderkomen voor monumenten die buiten de scope van de bestaande monumentenorganisaties vallen als een centrale plek waar kennis wordt geborgd, gedeeld en ontwikkeld. Vanuit deze laatste behoefte organiseert NMo een vast aantal kennisbijeenkomsten per jaar.

Volgende bijeenkomsten:
Erfgoed Telt: toekomstbestendig erfgoedbeleid
D: Donderdag 23 november 2017
T: 15.00 – 17.00 uur
L: Nationale Monumentenorganisatie, Amersfoort

Virtual reality & serious gaming: het profijt voor monumenten
D: Donderdag 1 februari 2018
T: 13.00 – 17.00 uur
L: Blokhuispoort, Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018

Save the date: Kennisbijeenkomst 4, Exploitatie van Historische Huizen, Industriële Complexen en Buitenplaatsen

D: Donderdag 12 oktober 2017
T: 15.00 – 17.30 uur
L:  NMo, OLV Ter Eem klooster
   Daam Fockemalaan 22, Amersfoort     


Lezingen en interactieve paneldiscussie door (voorlopig):

Tonko Grever (tbc)
Directeur en Conservator, Museum Van Loon, Amsterdam

Spreker 2
Westergasfabriek Amsterdam / Willemsoord Den Helder

Spreker 3
Vereniging Hendrick de Keyser

Charlotte van Emstede, dagvoorzitter
Onderzoeker

Herbestemming betekent in veel gevallen dat een monument ook opnieuw geëxploiteerd wordt. Een exploitatieplan dient rekening te houden met de monumentale status van een gebouw en/of locatie. Maar ook andere facetten spelen een rol, bijvoorbeeld hoe ga je om met een toenemende toeristenstroom in het werelderfgoed-centrum van Amsterdam? Of hoe ga je in een exploitatie om met een bezoekersstroom die juist nog op gang moet komen? Hoe koppel je een unique selling point van een monument aan een herbestemming en een gezonde exploitatie?

Programma (voorlopig)
14.30    Ontvangst
15.00    Welkom door Robert Quarles van Ufford, directeur Nationale Monumentenorganisatie
15.10    Introductie door dagvoorzitter Charlotte van Emstede
15.15    Tonko Grever, Museum Van Loon, Amsterdam
15.45    Spreker 2, Westergasfabriek Amsterdam / Rijkswerf Willemsoord Den Helder
16.15    Intermezzo
16.30    Spreker 3, Vereniging Hendrick de Keyser
17.00    Interactieve paneldiscussie
17.30    Borrel

Aanmelden
Graag verzoeken wij u om een email te sturen aan: info@nationalemonumentenorganisatie.nl.

Nationale Monumentenorganisatie
Monumenten efficiënt behouden en beheren door kennis en expertise in het Nederlandse monumentenveld te verenigen en op grote schaal monumenten te verwerven.  Dat is het uitgangspunt van de NMo. In een versnipperde Nederlandse monumentenwereld is een behoefte aan zowel een onderkomen voor monumenten die buiten de scope van de bestaande monumentenorganisaties vallen als een centrale plek waar kennis wordt geborgd, gedeeld en ontwikkeld. Vanuit deze laatste behoefte organiseert NMo een vast aantal kennisbijeenkomsten per jaar.

Volgende bijeenkomst:
Virtual reality & serious gaming: het profijt voor monumenten
D: Donderdag 1 februari 2018
T: 13.00 – 17.00 uur
L: Blokhuispoort, Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018

 

Verslag Kennisbijeenkomst 8 juni: “Monumenten en Aardbevingsgebieden”

Op donderdag 8 juni organiseerde de NMo haar derde kennisbijeenkomst “Monumenten en Aardbevingsgebieden. Buitenland, leefbaarheid, constructies”. Deze vond geheel toepasselijk plaats in de provincie Groningen, en wel in de Abdijkerk van Aduard. Drie sprekers gingen in op programma’s en onderzoeken op het snijvlak van cultureel erfgoed en aardbevingen.

Eveline de Weerd van het Prins Claus Fonds voor Cultuur en Ontwikkeling ging in op het programma Cultural Emergency Response. Aan de hand van drie voorbeelden uit Nepal, liet zij zien hoe het fonds eerste hulp biedt in geval van aardbevingsschade aan monumenten. Eveline benadrukte dat het niet alleen belangrijk is om na een aardbeving zo snel mogelijk te handelen, maar dat het vooral van belang is om met lokale partijen samen te werken en deze onderling te verbinden in een kennisnetwerk.

De tweede spreker was Eefje van Duin van Libau, een onafhankelijke integrale adviesorganisatie voor cultureel erfgoed. Zij vertelde over het programma Herbestemming Cultureel Erfgoed en hoe dit ondersteuning biedt aan initiatiefnemers met plannen voor het herbestemmen van bijzondere monumentale gebouwen. Eefje liet zien hoe belangrijk dit is om de leefbaarheid in het gebied te vergroten.

Ihsan Bal van de Hanzehogeschool vertelde over het onderzoek dat hij in Turkije, Italië en Griekenland heeft gedaan naar het versterken van gebouwen in aardbevingsgebieden. Hij liet zien welke onderzoeken eerst nodig zijn om te kunnen bepalen wat in een bepaald gebouw de juiste maatregelen zijn om te treffen. Na de lezingen volgde een plenaire discussie. De middag werd afgesloten met een borrel.

 

Kennisbijeenkomst Monumenten en Aardbevingsgebieden - 8 juni

Kennisbijeenkomst Monumenten en Aardbevingsgebieden

Monumenten en
Aardbevingsgebieden

Buitenland, leefbaarheid,
constructies

D: Donderdag 8 juni 2017
T: 13.00 – 17.00 uur
L: Abdijkerk klooster Aduard
Burgemeester Seinenstraat 42
9831 PX Aduard

Lezingen en interactieve paneldiscussie door:

Eveline de Weerd
Onderzoeker, Prince Claus Fund for Culture and Development

Eefje van Duin
Adviseur Cultureel Erfgoed, Libau, Groningen

Ihsan Bal
Lector Aardbevingsbestendig Bouwen, Hanzehogeschool Groningen

Charlotte van Emstede, dagvoorzitter
Onderzoeker, Maastricht Centre for Arts and Culture, Conservation and Heritage (MACCH),
Universiteit Maastricht

Aardbevingen gerelateerd aan de gaswinning in Noord-Nederland zijn een regelmatig
terugkerend nieuwsitem. Diverse soorten gebouwen ondervinden schade door deze
bevingen. Ook monumenten krijgen hiermee te maken. Wat doe je als een monument wordt
getroffen door een aardbeving? Hoe kun je schade vooraf beperken? Is een nulmeting zinvol
en hoe kun je kwetsbare punten herkennen? Hoe zit het met schadevergoedingen? En wat
kunnen we leren van ervaringen uit aardbevingsgebieden buiten Nederland, zoals Italië,
Nepal en Japan? In deze kennisbijeenkomst zullen we aan de hand van de lezingen van drie
sprekers op zoek gaan naar mogelijke antwoorden op deze vragen.

Programma
13.00 Ontvangst en bekijken Abdijkerk op eigen gelegenheid
14.00 Welkom door Robert Quarles van Ufford, directeur Nationale
          Monumentenorganisatie
14.10 Introductie door dagvoorzitter Charlotte van Emstede, Universiteit Maastricht
14.15 Eveline de Weerd, Prince Claus Fund for Culture and Development
14.45 Eefje van Duin, Libau
15.15 Intermezzo
15.30 Ihsan Bal, Hanzehogeschool Groningen
16.00 Interactieve paneldiscussie
16.30 Borrel

Aanmelden
Graag verzoeken wij u om een e-mail te sturen aan:
info@nationalemonumentenorganisatie.nl.

Nationale Monumentenorganisatie
Monumenten efficiënt behouden en beheren door kennis en expertise in het Nederlandse
monumentenveld te verenigen en op grote schaal monumenten te verwerven. Dat is het
uitgangspunt van de NMo. In een versnipperde Nederlandse monumentenwereld is een
behoefte aan zowel een onderkomen voor monumenten die buiten de scope van de
bestaande monumentenorganisaties vallen als een centrale plek waar kennis wordt geborgd,
gedeeld en ontwikkeld. Vanuit deze laatste behoefte organiseert NMo een vast aantal
kennisbijeenkomsten per jaar.

Volgende bijeenkomst:
Samenwerking in monumentenland
D: Donderdag 12 oktober 2017
T: 15.00 – 17.00 uur
L: Nationale Monumentenorganisatie, Amersfoort

Kennisbijeenkomst Restauratie toekomstbestendig 25 april 2017 - aanmelden is per 18 april niet meer mogelijk

Restauratie toekomstbestendig
Uitvoeringsrichtlijnen en Restauratiebestek: wat willen en wat kunnen we daar mee?

NMo en ERM nodigen u hierbij uit voor een inspirerende kennisbijeenkomst op dinsdag 25 april van 13.00 – 16.30 uur in de aula van het Klooster ter Eem in Amersfoort (Daam Fockemalaan 22).

Het programma voor deze middag is als volgt:

12.30 uur       Zaal open, ontvangst met koffie en thee
13.00 uur       Opening door Isja Finaly (Vereniging Hendrick de Keijser), dagvoorzitter
                     Uitvoeringsrichtlijnen en Restauratiebestek: wat willen en kunnen we daar mee?
13.20 uur       Professioneel opdrachtgever monumentenzorg - Arno Boon (BOEi)
13.45 uur       Het model-Restauratiebestek: innovatie van het verleden
                     Marjella Prins (architectenbureau Fritz) en Alberto Kerkhof (Rijksvastgoedbedrijf)
14.10 uur        Pauze
14.30 uur       Parallelle workshops (beide workshops vinden twee keer plaats)

Het gebruik van uitvoeringsrichtlijnen in de restauratiepraktijk: resultaten inprijsvorming en in uitvoering Ron Spaan (BOEi) en Anthony de Graaf (Dijkstra & Draaisma)

                       Pauze

Het model-Restauratiebestek: wat is het, hoe werkt het? Marjella Prins (architectenbureau Fritz) en Stefan Katier (KABU)

16.15 uur        Afsluiting door Isja Finaly, dagvoorzitter
16.30 uur       Borrel  

Aanmelden kan via info@nationalemonumentenorganisatie.nl

 

Druk bezochte Kennisbijeenkomst 9 maart 2017 - verslag

Op donderdag 9 maart organiseerde de NMo haar eerste Kennisbijeenkomst. Deze stond in het teken van “Maatschappij en monument – Erfgoedwaardering in beweging”.

Robert Quarles van Ufford, directeur van de NMo, sprak in zijn openingswoord de intentie uit om de Kennisbijeenkomsten uit te laten groeien tot een reeks, waar kennis over monumenten wordt geborgd, gedeeld en ontwikkeld. Hij benadrukte dat het daarbij niet alleen gaat om kennisdeling tussen de eigen leden van de NMo. Het gaat ook om kennisdeling tussen professionals in de gehele monumentensector.

Charlotte van Emstede was de dagvoorzitter en introduceerde het thema bij het publiek. Als onderzoeker aan de Universiteit Maastricht doet zij onder andere onderzoek naar manieren om erfgoedwaarden te identificeren en om deze mee te wegen in besluitvorming. In haar lezing ging zij in op de term ‘erfgoed’. Vanaf het Europees Monumentenjaar 1975 is dit begrip steeds vaker gebruikt in plaats van ‘monument’. Charlotte liet zien hoe daarbij geleidelijk ook steeds meer aandacht is ontstaan voor de ‘sociale waarde’ van erfgoed. Ook sprak zij over het betrekken van burgers, ofwel participatie in de erfgoedzorg, en de vragen en uitdagingen die deze actuele ontwikkeling met zich meebrengt.  

Tweede spreker van de middag was Frank Strolenberg. Frank werkt bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en is oprichter van het adviesbureau Frank en Vrij. Hij houdt zich met verschillende kennisvraagstukken bezig, waaronder herbestemming, interventie-ethiek en de toekomst van kerkgebouwen. In zijn lezing ging Frank nader in op zijn prikkelende stelling “Alles kan met een monument”. Hij ging in op vijf verschillende onderwerpen die volgens hem allemaal meespelen in het brede debat over de waarden en waardering van erfgoed. Met een overzicht van diverse praktijkvoorbeelden toonde Frank dat er inderdaad heel veel kan met een monument, maar dat dit niet betekent dat ook alles mag. Om dat te bepalen, riep Frank op om continu met elkaar te blijven praten over welke ingrepen wenselijk zijn. Hij noemde dit “het zoeken van de verbinding” en wierp de vraag of op de waardestelling daarvoor wel het juiste instrument is.

De laatste spreker was Marc van Roosmalen, senior-architect adviseur bij het Rijksvastgoedbedrijf en medeoprichter van het architectenbureau Van Roosmalen Van Gessel. Marc belichtte het onderwerp erfgoedwaardering “door de ogen van de architect”. Aan de hand van veel inspirerende voorbeelden liet Marc zien tot welke eindresultaten een bepaald idee over de waarde van een gebouw leidt. Er kan op een heleboel verschillende manieren mee worden omgegaan, bijvoorbeeld door ‘het historisch document’ de boventoon te laten voeren of te ‘behouden door te vernieuwen’. Wat volgens Marc van belang is om de historie van een gebouw in beeld te houden, zonder dat je de toekomst van dat gebouw uit het oog verliest. Daarbij kan behoud heel goed samengaan met vernieuwing, en continuïteit met verandering.
Het kennisdeel van de middag werd besloten met een plenaire discussie. Daarna was er tijdens de netwerkborrel uitgebreid gelegenheid om met elkaar verder te praten over de middag.

Met de boeiende bijdragen van de sprekers en de grote opkomst van 80 deelnemers is dit nieuwe initiatief van de NMo zeer succesvol afgetrapt. De volgende bijeenkomsten zijn op 25 april en op 8 juni.

Eerste Kennisbijeenkomst NMo

Maatschappij en Monument
Erfgoedwaardering, door diverse brillen bezien

 

Donderdag 9 maart 2017
15.00 – 17.00 uur
NMo, OLV Ter Eem klooster, Daam
Fockemalaan 22, Amersfoort      


Lezingen en interactieve paneldiscussie door:

Charlotte van Emstede
Onderzoeker, Maastricht Centre for Arts and Culture, Conservation  
and Heritage (MACCH), Universiteit Maastricht

Frank Strolenberg
Programmamanager Herbestemming & Agenda Toekomst Religieus Erfgoed, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Marc van Roosmalen
Senior architect-adviseur, Rijksvastgoedbedrijf


De waardering van erfgoed is in beweging. Waar in het verleden een puur wetenschappelijke onderbouwing de waarde van erfgoed voornamelijk bepaalde, komen meer en meer andere factoren in beeld. De mening van gebruikers en belanghebbenden wordt hierin steeds belangrijker. Hiermee wordt niet alleen het verleden een belangrijke graadmeter maar juist ook de toekomst. In deze themabijeenkomst zullen drie sprekers ingaan op het erfgoed als maatschappelijke opgave, bezien door hun eigen bril.

Programma

15.00    Welkom door Robert Quarles van Ufford, directeur Nationale Monumentenorganisatie
15.10     Introductie door dagvoorzitter Charlotte van Emstede, Universiteit Maastricht
15.30    Alles kan met een Rijksmonument door Frank Strolenberg
16.00    Intermezzo
16.15     Door de ogen van een architect door Marc van Roosmalen
16.45    Interactieve paneldiscussie
17.00    Borrel
 

Aanmelden
Graag verzoeken wij u om een e-mail te sturen naar: info@nationalemonumentenorganisatie.nl

Nationale Monumentenorganisatie
Monumenten efficiënt behouden en beheren door kennis en expertise in het Nederlandse monumentenveld te verenigen en op grote schaal monumenten te verwerven.  Dat is het uitgangspunt van de NMo. In een versnipperde Nederlandse monumentenwereld is een behoefte aan zowel een onderkomen voor monumenten die buiten de scope van de bestaande monumentenorganisaties vallen als een centrale plek waar kennis wordt geborgd, gedeeld en ontwikkeld. Vanuit deze laatste behoefte organiseert NMo een vast aantal themabijeenkomsten per jaar.

Volgende bijeenkomst:
Monumenten in aardbevingsgebieden
D: Donderdag 8 juni 2017
T: 15.00 – 17.00 uur
L: Klooster van Aduard, Aduard (Groningen) onder voorbehoud

 

 

Landschappen treden gezamenlijk toe tot de NMo

De Nationale Monumentenorganisatie (NMo) verwelkomt de gezamenlijke provinciale Landschappen als lid van de NMo. Daarmee zijn nu alle provinciale Landschappen in Nederland aangesloten bij de NMo. De 12 Landschappen beschikken over een aanzienlijke hoeveelheid monumenten die veelal onlosmakelijk zijn verbonden met het omringende Landschap. Juist de wisselwerking tussen gebouwd erfgoed en de omliggende natuur is in deze tijd van grote waarde.

Het lidmaatschap is een verrijking voor het ledenbestand van de NMo, waar grote monument beherende organisaties zoals Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer reeds onderdeel van uitmaken. Voor de Landschappen is het van belang dat zij directe toegang krijgen tot de diensten en kennisbundeling van de NMo

Het collectief van Landschappen beheert zo’n 800 monumenten, verspreid door het hele land.

Dr. Ir. Hank H. Bartelink, directeur van Landschappen.nl : "De provinciale Landschappen dragen verantwoordelijkheid voor de instandhouding van mooi erfgoed, vaak combinaties van ‘stenen’ en landschap, de ensembles. Geen geringe opgave. Voor ons is de NMo van toegevoegde waarde als het gaat om uitwisselen van kennis en ervaringen, om krachten bundelen ten behoeve van het behoud van monumenten, en om bij te dragen aan het verder professionaliseren van het beheer en ontwikkeling."

Directeur van de NMo, drs. Robert J. Quarles van Ufford: "NMo en Landschappen hebben elkaar veel te bieden. Via de NMo kunnen de Landschappen in de kennis en ervaring delen van de grote monumentenorganisaties in ons land en daarnaast zorgt de toetreding van het collectief van Landschappen voor een prachtige verbinding van de verschillende netwerken van beide organisaties op provinciaal en landelijk niveau".

Aankondiging afschaffing fiscale aftrekregeling voor monumenteneigenaren

Op 20 september 2017 heeft minister Bussemaker in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat zij de fiscale aftrekregeling voor monumenteneigenaren per 1 januari afschaft.  Daardoor worden met name de ruim 30.000 particuliere woonhuiseigenaren getroffen. Dat wekt bevreemding. Hoe is dit bijvoorbeeld te rijmen met het feit dat dezelfde minister in de onlangs in werking getreden erfgoedwet aan dezelfde monumenteneigenaren een instandhoudingsplicht heeft opgelegd?

Het systeem van monumentenzorg heeft als uitgangspunt fiscale aftrek en restauratiehypotheken voor particuliere eigenaren en subsidies voor onderhoud en restauratie voor de overige eigenaren. Met de op Prinsjesdag voorgestelde afschaffing van de fiscale aftrek wordt een methodiek veranderd die meer dan 30 jaar bestaat. De minister kondigde aan dat zij in 2018 het hele financieringsstelsel voor monumenten, waar deze regeling een fundamenteel onderdeel van is, wil evalueren. Het zou beter zijn geweest als de minister eerst de uitkomsten van deze evaluatie had afgewacht alvorens een beslissing te nemen over de aftrekregeling.

In de overwegingen om de fiscale aftrekregeling af te schaffen doet de minister overigens ook een beroep op een onderzoek dat zij in 2009 heeft laten uitvoeren en waaruit zou blijken dat de regeling niet aantoonbaar effectief is. In het rapport komen de onderzoekers echter tot de conclusie dat de regeling effectief is. Onduidelijk is waarop de minister haar afwijkend oordeel baseert

Diverse erfgoed- en monumentenorganisaties bepleiten een heroverweging van dit besluit van minister Bussemaker. De NMo is betrokken bij het gezamenlijk overleg van deze monumentenorganisaties.

 

Primeur: NMo vlag in de mast bij Jacobaburcht

Op zaterdag 27 augustus werd voor het eerst de NMo/SMB vlag gehesen bij de Jacobaburcht in Oostvoorne. Een feestelijk moment dat plaats vond ter gelegenheid van de Burchtfeesten, een jaarlijks evenement dat veel mensen uit de regio trekt. 

De bijzondere vlag zal regelmatig te zien zijn bij alle 29 monumenten die aan het begin van dit jaar door de NMo zijn verworven en door de SMB worden beheerd. De vlag wordt gehesen tijdens lokale festiviteiten en de Open Monumentendagen. 

 

 

Staatsbosbeheer tekent voor lidmaatschap NMo

Staatsbosbeheer heeft aangeven lid te willen worden van de NMo. Hiermee komt het aantal leden van de NMo op zeven. Staatsbosbeheer voegt als organisatie met 115 jaar ervaring op het gebied van natuurbeheer veel kennis toe aan de reeds aanwezige expertise binnen de vereniging NMo. Naast vele natuurgebieden bezit de Staatsbosbeheer ook grote hoeveelheden monumenten die het Nederlandse landschap karakteriseren, zoals de Hollandse Waterlinie. De NMo verwelkomt Staatsbosbeheer dan ook van harte. 

Staatsbosbeheer heeft als lid van de NMo toegang tot diensten en advies op het gebied van behoud en beheer van monumenten, zoals de gezamenlijke inkoop van taxaties en een vraag- en aanbod platform. Eveneens is het als lid van de NMo mogelijk om eigen monumentenbezit uit te breiden via toekomstige wervingen van de NMo.  

De NMo te gast bij de Federatie Instandhouding Monumenten

Op 20 april gaf directeur van de NMo Robert Quarles van Ufford een presentatie voor de Algemene Ledenvergadering van de Nederlandse Federatie Instandhouding Monumenten (FIM). De FIM behartigt de belangen van particuliere monumenten- en erfgoedorganisaties bij de Nederlandse overheid. De aanwezigen luisterden met veel belangstelling naar de visie en strategie van de NMo. Zij gaven aan interesse te hebben in verdere samenwerking met de NMo. Hierover zal vervolgoverleg met de FIM plaatsvinden 

 

 

Minister Blok levert 29 monumenten aan de NMo

Op vrijdag 15 januari vormde Kasteel Radboud het sfeervolle decor voor de levering van de 29 monumenten door Minister Blok aan de Nationale Monumentenorganisatie. Minister Blok liet de in grote getalen aanwezige betrokkenen, beheerders en pers weten 'met een goed gevoel de voor Nederland zo belangrijke monumenten aan de NMo te kunnen overdragen'. De voorzitter Anton Valk en directeur Robert Quarles van Ufford overhandigden een ingelijste gulden aan de Minister als symbolische tegenprestatie voor de overdracht.    

De overhandiging van de gulden met van links naar rechts: Anton Valk, Robert Quarles van Ufford en Minister Blok

De overhandiging van de gulden met van links naar rechts: Anton Valk, Robert Quarles van Ufford en Minister Blok

Tweede Kamer gaat definitief akkoord met overdracht van 29 monumenten aan de NMo

Op 8 december ging de Tweede Kamer definitief akkoord met de overdracht van 29 monumenten aan de Nationale Monumentenorganisatie (NMo). Hieronder bevinden zich bekende monumenten zoals de kastelen Trompenburg, Assumburg en Slangenburg. Ook diverse kerken, gedenkmonumenten en andere bijzondere gebouwencomplexen, waaronder de ruïne van Brederode en de vesting Naarden worden overgedragen aan de NMo. De overdracht is een primeur in Nederland: nooit eerder droeg de Rijksoverheid op deze schaal monumenten over aan een particuliere organisatie. De omvang maakt het mogelijk de monumenten te beheren op vergelijkbare wijze als de gerenommeerde National Trust en English Heritage in Engeland. Hiermee is het Nederlandse monumentenveld met de NMo een innovatieve speler rijker. 

Robert J. Quarles van Ufford, directeur NMo: “De tijd was rijp voor de verwezenlijking van de NMo en de overdracht door het Rijk. De Rijksoverheid beschouwt het beheer van monumenten die geen overheidsfunctie hebben sinds 2011 niet langer tot haar kerntaak. Echter was er tot voorkort geen mogelijkheid om rijksmonumenten op grote schaal over te dragen aan een particuliere organisatie met voldoende ervaring in het beheer van bouwhistorisch erfgoed. Eveneens waren moeilijk te exploiteren objecten, zoals een gedenkzuil of een historische ruïne, nauwelijks onder te brengen. De NMo brengt hier nu verandering in.”

Het hoofddoel van de NMo is het efficiënt behouden en beheren van monumenten. Een van de manieren om dit te realiseren is het op grote schaal verwerven van monumenten, niet alleen van het Rijk maar ook van gemeentes en particuliere partijen. Deze schaalgrootte maakt professioneel vermogensbeheer mogelijk op een niveau zoals dat ook wordt toepast bij gevestigde organisaties als de National Trust in Engeland. Zo kunnen de monumenten onderhouden worden zonder structurele financiering van de (Rijks)overheid. Bij de verwerving van de monumenten selecteert de NMo niet op type, op deze manier functioneert de NMo ook als vangnet voor de voorheen moeilijk onder te brengen monumenten.  

“Dat maakt de NMo in Nederland een unieke speler, maar we maken daarnaast ook een inhoudelijk verschil”, aldus Quarles van Ufford. Hij licht toe:

“Een tweede manier waarop de NMo een efficiënt beheer van monumenten verwezenlijkt is namelijk door het verenigen van organisaties actief op het gebied van monumentenbeheer. Hiermee voorziet de NMo in een grote behoefte in het Nederlandse monumentenveld. Het monumentenveld is de afgelopen decennia in hoog tempo geprofessionaliseerd en er is bijzonder veel expertise en kennis aanwezig. Echter is deze kennis en expertise verspreid over vele inhoudelijk of geografisch specialistische organisaties. In andere woorden, het veld is versnipperd. De NMo beoogt de aanwezige kennis en expertise te bundelen ten behoeve van kwalitatief goed behoud van monumenten.”

De NMo beperkt zich echter niet tot professionals. Erfgoedgemeenschappen spelen een belangrijke rol bij het beheer en behoud van monumenten. De NMo beoogt dan ook een actieve samenwerking met deze erfgoedgemeenschappen om zo het beheer van monumenten dicht bij het publiek te houden. Het hoofddoel van de NMO is dan ook een gezamenlijke inzet voor het behoud van cultureel erfgoed voor toekomstige generaties.

Interesse in de NMo tijdens het Nationaal Monumentencongres

Op donderdag 12 november nam de NMo deel aan de vierde editie van het Nationale Monumentencongres. Aan de hand van het thema ‘Koers 2020: werken aan vakmanschap en innovatie’ werden onderwerpen zoals toekomstige samenwerking, het delen van expertise en innovatie binnen de sector besproken met een groot aantal partijen actief op het gebied van monumentenzorg. De deelnemers van het congres toonden veel interesse in de NMo als organisatie die zich inzet voor het efficiënt beheer en behoud van monumenten door middel van vereniging van het monumentenveld.